Văn bằng hai đại học: ai nên học, chọn ngành thế nào và học ra sao

Văn bằng thứ hai là chương trình đại học dành cho người đã có một bằng đại học và muốn được cấp thêm bằng của một ngành khác. Người học thường được xem xét công nhận các học phần chung đã học ở bằng thứ nhất và tập trung vào khối kiến thức của ngành mới. Văn bằng hai đáng học khi bạn có mục tiêu nghề nghiệp rõ cần đúng bằng của ngành đó; nếu chỉ cần kỹ năng, một khoá ngắn hạn hoặc chứng chỉ có thể nhanh và rẻ hơn.

Quy định về đào tạo liên thông và văn bằng thứ hai do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành và có thể điều chỉnh; mỗi trường có đề án tuyển sinh riêng. Luôn đọc văn bản hiện hành và thông báo chính thức của trường trước khi nộp hồ sơ.

Văn bằng hai khác thạc sĩ và khoá ngắn hạn thế nào

Thạc sĩ là bậc học cao hơn, đi sâu vào một lĩnh vực, thường yêu cầu ngành đúng hoặc ngành gần với bằng đại học. Văn bằng hai là học ngang một bậc đại học nhưng ở ngành khác. Khoá ngắn hạn thì tập trung vào kỹ năng cụ thể, không cấp bằng đại học.

Ba con đường này phục vụ ba nhu cầu khác nhau. Người muốn chuyên sâu trong ngành mình chọn thạc sĩ. Người cần nền tảng đầy đủ và tấm bằng của ngành mới chọn văn bằng hai. Người chỉ cần một kỹ năng để làm việc ngay chọn khoá ngắn hạn.

• Thạc sĩ: lên bậc, chuyên sâu ngành gần
• Văn bằng hai: ngang bậc, sang ngành mới, có bằng
• Khoá ngắn hạn: kỹ năng cụ thể, nhanh, không cấp bằng đại học

Ai nên học văn bằng hai

Những người được lợi nhất thường là người muốn chuyển hẳn sang nghề yêu cầu bằng đúng ngành, ví dụ một số nghề có quy định về trình độ đào tạo đúng chuyên ngành để hành nghề. Cũng có người đang làm công việc giao thoa giữa hai lĩnh vực và cần nền tảng chính quy của lĩnh vực thứ hai để làm sâu hơn.

Ngược lại, nếu bạn chỉ tò mò về ngành mới, hoặc muốn có thêm một tấm bằng cho hồ sơ đẹp hơn, hãy cân nhắc kỹ. Văn bằng hai tốn một đến hai năm hoặc hơn, kèm chi phí đáng kể. Thử một khoá ngắn hạn trước để chắc mình thật sự thích ngành đó là bước khôn ngoan.

Hãy viết ra một câu: sau khi có bằng này, tôi sẽ làm công việc gì mà hiện tại chưa làm được. Nếu không viết được, có lẽ chưa phải lúc.

Chọn ngành văn bằng hai

Chọn ngành dựa trên mục tiêu nghề nghiệp, không dựa trên ngành đang được nói nhiều. Tìm hiểu tin tuyển dụng của vị trí bạn muốn: họ yêu cầu bằng ngành gì, kỹ năng gì, kinh nghiệm gì. Nói chuyện với người đang làm nghề đó để hiểu công việc thật hằng ngày.

Xét thêm sự cộng hưởng với bằng thứ nhất và kinh nghiệm hiện có. Một người học kỹ thuật cộng thêm bằng quản trị, hoặc học kinh tế cộng thêm bằng luật, có thể tạo lợi thế ở vị trí giao thoa. Sự kết hợp hợp lý giúp hai tấm bằng cùng phát huy thay vì nằm riêng rẽ.

• Đọc tin tuyển dụng vị trí mục tiêu
• Hỏi người đang làm nghề
• Tìm điểm cộng hưởng với bằng thứ nhất
• Thử khoá ngắn hạn trước khi cam kết dài

Điều kiện dự tuyển và hồ sơ

Điều kiện thường gồm có bằng tốt nghiệp đại học và đáp ứng yêu cầu của đề án tuyển sinh trường. Phương thức có thể là xét tuyển hồ sơ, thi tuyển hoặc kết hợp. Một số ngành có điều kiện riêng chặt hơn, ví dụ các ngành liên quan sức khoẻ hoặc đào tạo giáo viên.

Hồ sơ thường gồm bản sao bằng và bảng điểm đại học, giấy tờ tuỳ thân, phiếu đăng ký và giấy tờ khác theo thông báo. Bằng do cơ sở nước ngoài cấp có thể cần thủ tục công nhận văn bằng theo quy định. Chuẩn bị sớm vì thủ tục này mất thời gian.

Đọc kỹ thông báo tuyển sinh chính thức của trường, vì mỗi trường và mỗi năm có thể khác.

Công nhận học phần đã học

Người học văn bằng hai thường được xem xét công nhận khối kiến thức giáo dục đại cương và một số học phần trùng với bằng thứ nhất. Mức độ công nhận khác nhau tuỳ trường và tuỳ độ gần giữa hai ngành.

Hỏi trường trước khi nộp hồ sơ: với bằng ngành của tôi, dự kiến được công nhận những khối nào, phải học bao nhiêu tín chỉ. Con số này quyết định thời gian và chi phí. Xin kế hoạch học tập dự kiến bằng văn bản nếu có thể.

Ngay cả khi được công nhận nhiều, hãy dành thời gian ôn lại kiến thức nền liên quan, vì học phần chuyên ngành mới sẽ giả định bạn đã nắm.

Sắp xếp thời gian khi vừa làm vừa học

Phần lớn người học văn bằng hai đang đi làm. Lớp thường học buổi tối hoặc cuối tuần. Nhịp học đều đặn trong một đến hai năm đòi hỏi sắp xếp công việc và gia đình nghiêm túc.

Lên lịch tuần cố định cho học tập: giờ lên lớp, giờ tự học, giờ làm bài tập. Báo trước với quản lý về các đợt thi để xin nghỉ. Chia việc nhà với gia đình trong giai đoạn học căng. Người học thành công thường là người coi lịch học như một cam kết công việc.

• Lịch tuần cố định cho học và tự học
• Báo trước lịch thi với nơi làm việc
• Thoả thuận việc nhà với gia đình
• Nhóm học cùng lớp để hỗ trợ nhau

Chi phí và lợi ích

Chi phí gồm học phí theo tín chỉ hoặc theo kỳ, tài liệu, đi lại và thời gian. Lợi ích là cơ hội nghề nghiệp mới, khả năng đáp ứng yêu cầu bằng cấp, kiến thức hệ thống. Hãy cân nhắc hai vế một cách thực tế.

Đừng kỳ vọng tấm bằng tự động mang lại công việc hay mức thu nhập cụ thể. Bằng mở cửa, còn bước qua cửa phụ thuộc vào năng lực, kinh nghiệm thực hành và mạng lưới bạn xây trong quá trình học. Tận dụng các dự án, thực tập, bài tập lớn để có sản phẩm thật đưa vào hồ sơ.

Kiểm tra chương trình trước khi đăng ký

Chỉ đăng ký ở cơ sở đào tạo được phép đào tạo ngành đó. Thông tin tuyển sinh phải có trên website chính thức của trường. Cảnh giác với trung tâm trung gian thu tiền hộ, hứa học ít, thi dễ, có bằng nhanh.

Đối chiếu thông tin trên cổng thông tin của Bộ Giáo dục và Đào tạo khi cần. Nộp học phí vào tài khoản của trường, giữ biên lai. Một chương trình đáng tin luôn có địa chỉ, quy chế, kế hoạch học tập rõ ràng.

• Trường được phép đào tạo ngành
• Thông báo trên website chính thức
• Nộp tiền vào tài khoản trường
• Không tin cam kết có bằng nhanh

Sau khi có văn bằng hai

Cập nhật hồ sơ xin việc theo hướng kết hợp hai nền tảng. Nêu cụ thể dự án, bài tập lớn, thực tập trong quá trình học. Tham gia cộng đồng nghề của ngành mới để bắt đầu xây mạng lưới.

Nhiều người chuyển nghề thành công bằng cách đi từ vị trí giao thoa trước, nơi kinh nghiệm cũ vẫn là lợi thế, rồi mới đi sâu vào ngành mới. Con đường này ít rủi ro hơn bỏ hẳn nghề cũ để bắt đầu từ vị trí mới vào nghề.

Câu hỏi thường gặp