Quay lại học sau nhiều năm đi làm, bạn mang theo lợi thế lớn là kinh nghiệm thực tế giúp hiểu bài nhanh và biết mình học để làm gì. Thách thức thường nằm ở chỗ khác: thói quen đọc và ghi chép đã mai một, quỹ thời gian bị chia cho công việc và gia đình, hệ thống học trực tuyến mới lạ. Chuẩn bị trước khai giảng vài tuần, gồm ôn kiến thức nền, sắp lịch tuần, làm quen công cụ và nói chuyện với gia đình, giúp bạn giữ nhịp suốt khoá.
Quy định về liên thông, văn bằng thứ hai và tuyển sinh sau đại học có thể thay đổi; luôn đọc văn bản hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo và thông báo chính thức của trường.
Lợi thế của người đi làm
Bạn đã thấy những vấn đề thật mà sách vở mô tả, nên một khái niệm lý thuyết có thể gắn ngay với tình huống ở cơ quan. Bạn có kỹ năng làm việc nhóm, trình bày, xử lý áp lực mà sinh viên trẻ còn đang học. Bạn biết mình cần gì, nên dễ chọn học phần tự chọn, đề tài bài tập lớn phục vụ công việc.
Hãy tận dụng lợi thế này một cách chủ động: mang ví dụ từ công việc vào thảo luận lớp, chọn đề tài bài tập gắn với vấn đề nơi làm việc, trao đổi với giảng viên về ứng dụng thực tế. Học như vậy vừa sâu hơn vừa có ích ngay.
Lưu ý tôn trọng thông tin nội bộ của nơi làm việc khi đưa ví dụ vào bài tập; mô tả tình huống chung, không tiết lộ dữ liệu.
Lấy lại thói quen học
Đọc giáo trình dày, ghi chép, làm bài kiểm tra là những kỹ năng cần luyện lại. Vài tuần trước khai giảng, tập đọc tài liệu chuyên ngành mỗi ngày ba mươi phút, tóm tắt mỗi chương thành vài ý chính bằng lời của mình.
Thử kỹ thuật tự kiểm tra: đọc xong một phần, gập sách lại và viết ra những gì nhớ được, rồi đối chiếu. Cách này hiệu quả hơn đọc đi đọc lại. Chia nhỏ việc học thành các phiên ngắn, xen kẽ nghỉ, phù hợp với người bận rộn hơn những buổi học dài.
- Đọc ba mươi phút mỗi ngày trước khai giảng
- Tóm tắt bằng lời của mình
- Tự kiểm tra thay vì đọc lại
- Phiên học ngắn, đều đặn
Ôn kiến thức nền
Nhiều học phần đại học giả định bạn nắm kiến thức nền như toán, thống kê, ngoại ngữ, tin học văn phòng. Sau nhiều năm, những phần không dùng thường bị quên. Xem đề cương các học phần học kỳ đầu, xác định kiến thức nền cần có và ôn trước.
Có rất nhiều khoá học trực tuyến miễn phí hoặc chi phí thấp cho các môn nền. Ôn trước một chút giúp bạn không bị hụt ngay những tuần đầu, giai đoạn dễ nản nhất. Nếu ngoại ngữ là điều kiện tốt nghiệp, hãy bắt đầu luyện từ năm đầu thay vì để cuối khoá.
Quản lý thời gian ba vai
Bạn sẽ cùng lúc là người làm, người học và thành viên gia đình. Không thể làm tốt cả ba nếu không có lịch rõ ràng. Lập lịch tuần cố định: giờ làm, giờ lên lớp, giờ tự học, giờ cho gia đình. Bảo vệ giờ tự học như một cuộc hẹn quan trọng.
Tận dụng thời gian rời: nghe bài giảng ghi âm khi di chuyển nếu được phép, đọc tài liệu trên điện thoại khi chờ. Nhưng đừng trông chờ thời gian rời thay cho thời gian tập trung; bài tập lớn và ôn thi vẫn cần những khối giờ liền.
- Lịch tuần cố định cho ba vai
- Khối giờ tập trung cho bài lớn
- Thời gian rời cho đọc nhẹ
- Đánh dấu trước các tuần thi
Nói chuyện với gia đình và nơi làm việc
Gia đình là hậu phương quyết định. Trước khi học, nói rõ với người thân về lịch học, giai đoạn căng thẳng như mùa thi, và những việc cần họ hỗ trợ. Thoả thuận cụ thể giúp tránh mâu thuẫn giữa khoá.
Với nơi làm việc, báo quản lý về việc học, đặc biệt nếu lịch thi rơi vào ngày làm việc. Nhiều cơ quan ủng hộ nhân viên học nâng cao, đôi khi có hỗ trợ. Minh bạch từ đầu tốt hơn xin nghỉ đột xuất.
Làm quen hệ thống học trực tuyến
Nhiều chương trình dùng hệ thống quản lý học tập để đăng bài giảng, nộp bài, làm bài kiểm tra, trao đổi với giảng viên. Học phần trực tuyến hoặc kết hợp ngày càng phổ biến.
Dành thời gian làm quen ngay khi được cấp tài khoản: đăng nhập, xem cách nộp bài, cách xem điểm, cách nhắn giảng viên. Chuẩn bị máy tính, kết nối mạng ổn định, tai nghe có micro. Lưu thông tin hỗ trợ kỹ thuật của trường. Đừng để đến hạn nộp bài đầu tiên mới phát hiện không biết nộp ở đâu.
Học cùng bạn lớp
Bạn cùng lớp liên thông hay văn bằng hai thường cũng đang đi làm, ở nhiều ngành nghề khác nhau. Đây là mạng lưới quý. Lập nhóm học nhỏ ba đến năm người, chia nhau tóm tắt bài, ôn thi, nhắc hạn nộp.
Nhóm học giúp giữ động lực khi một người bận đột xuất. Trao đổi kinh nghiệm nghề nghiệp giữa các thành viên cũng mở thêm góc nhìn. Nhiều mối quan hệ công việc bền lâu bắt đầu từ lớp học kiểu này.
Giữ động lực suốt khoá
Giai đoạn khó nhất thường là giữa khoá, khi hứng khởi ban đầu đã qua và đích còn xa. Đặt mục tiêu nhỏ cho từng học kỳ, tự thưởng khi hoàn thành. Nhắc lại lý do bạn bắt đầu: công việc bạn muốn làm sau khi có bằng.
Khi quá tải, giảm số học phần một kỳ tốt hơn bỏ hẳn, nếu quy chế cho phép. Hỏi phòng đào tạo về thời gian tối đa và cách điều chỉnh kế hoạch học tập. Chăm sóc sức khoẻ, ngủ đủ, vận động; sức bền là yếu tố quyết định với người học dài hạn.
- Mục tiêu nhỏ từng học kỳ
- Nhắc lại lý do bắt đầu
- Giảm tải thay vì bỏ học
- Ngủ đủ, vận động đều
Danh sách việc bốn tuần trước khai giảng
Tuần một: đọc quy chế đào tạo, kế hoạch học tập, đề cương học kỳ đầu. Tuần hai: ôn kiến thức nền, cài đặt và thử hệ thống học trực tuyến. Tuần ba: lập lịch tuần, nói chuyện với gia đình và quản lý. Tuần bốn: chuẩn bị góc học ở nhà, mua tài liệu, kết nối với bạn cùng lớp qua nhóm chính thức của lớp.
Bốn tuần chuẩn bị nghe có vẻ nhiều, nhưng giúp bạn bước vào học kỳ đầu với tâm thế chủ động. Người chuẩn bị kỹ thường vượt qua học kỳ đầu suôn sẻ, và học kỳ đầu suôn sẻ là nền cho cả khoá.
Câu hỏi thường gặp
Người đi làm học liên thông có khó không?
Có thách thức về thời gian và thói quen học, nhưng kinh nghiệm thực tế là lợi thế lớn.
Nên chuẩn bị gì trước khai giảng?
Ôn kiến thức nền, làm quen hệ thống học trực tuyến, lập lịch tuần và thống nhất với gia đình.
Làm sao cân bằng việc làm và việc học?
Lịch tuần cố định, bảo vệ giờ tự học, báo trước lịch thi với nơi làm việc.
Quá tải giữa khoá thì làm gì?
Giảm số học phần một kỳ nếu quy chế cho phép, thay vì bỏ học.
Học nhóm có ích không?
Có, giúp giữ động lực, chia việc ôn tập và mở rộng mạng lưới nghề nghiệp.
