Sau liên thông và văn bằng hai: lộ trình học tiếp lên thạc sĩ

Người tốt nghiệp đại học qua con đường liên thông hoặc văn bằng hai có thể dự tuyển thạc sĩ theo điều kiện chung của quy chế tuyển sinh và đào tạo thạc sĩ hiện hành, cùng yêu cầu của từng trường. Điểm cần chú ý là xác định ngành thạc sĩ phù hợp với bằng nào trong các bằng bạn có, có phải học bổ sung kiến thức không, và chuẩn bị năng lực ngoại ngữ theo yêu cầu. Kinh nghiệm đi làm giúp bạn chọn định hướng ứng dụng hay nghiên cứu một cách thực tế.

Quy định về liên thông, văn bằng thứ hai và tuyển sinh sau đại học có thể thay đổi; luôn đọc văn bản hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo và thông báo chính thức của trường.

Bằng nào dùng để dự tuyển

Nếu bạn có hai bằng đại học, có thể dùng bằng có ngành đúng hoặc gần nhất với ngành thạc sĩ dự tuyển. Trường xác định ngành phù hợp theo danh mục và quy định của mình.

Ví dụ người có bằng kỹ thuật và văn bằng hai quản trị kinh doanh có thể dự tuyển thạc sĩ quản trị kinh doanh bằng văn bằng hai, hoặc thạc sĩ kỹ thuật bằng bằng thứ nhất. Hỏi trường cụ thể về cách xét ngành phù hợp và yêu cầu học bổ sung với từng bằng.

Với người tốt nghiệp đại học qua liên thông, bằng đại học là căn cứ dự tuyển; hỏi trường nếu có yêu cầu riêng.

Học bổ sung kiến thức

Khi ngành đại học là ngành gần hoặc khác, trường có thể yêu cầu học bổ sung một số học phần trước hoặc trong quá trình đào tạo. Danh mục học phần bổ sung do trường quy định.

Học bổ sung không phải điều đáng ngại; nó giúp bạn có nền để theo kịp học phần thạc sĩ. Hỏi trường trước khi nộp hồ sơ để biết khối lượng, lịch học và chi phí của phần bổ sung.

• Ngành đúng: thường không cần bổ sung
• Ngành gần: có thể học vài học phần
• Ngành khác: tuỳ trường có nhận hay không, khối lượng bổ sung lớn hơn

Chuẩn ngoại ngữ

Quy chế thạc sĩ có yêu cầu về năng lực ngoại ngữ, đầu vào hoặc trước khi bảo vệ, tuỳ quy định hiện hành và của trường. Các hình thức chứng minh có thể là bằng cấp, chứng chỉ được công nhận theo danh mục của trường.

Người đi làm thường để ngoại ngữ đến cuối, rồi bị kẹt. Hãy bắt đầu sớm, chọn chứng chỉ được trường chấp nhận, kiểm tra thời hạn hiệu lực của chứng chỉ. Học ngoại ngữ đều đặn mỗi ngày một ít tốt hơn ôn dồn một tháng trước kỳ thi.

Định hướng ứng dụng hay nghiên cứu

Nhiều trường có chương trình thạc sĩ định hướng ứng dụng và định hướng nghiên cứu. Định hướng ứng dụng tập trung giải quyết vấn đề thực tiễn, phù hợp người đi làm muốn nâng cao năng lực nghề. Định hướng nghiên cứu chú trọng phương pháp khoa học, phù hợp người muốn đi tiếp tiến sĩ hoặc làm nghiên cứu, giảng dạy.

Kinh nghiệm làm việc là lợi thế ở cả hai hướng: đề án, luận văn có thể xuất phát từ vấn đề thật ở nơi làm việc. Chọn hướng theo kế hoạch nghề nghiệp năm đến mười năm tới.

• Ứng dụng: nâng cao năng lực nghề
• Nghiên cứu: chuẩn bị tiến sĩ, giảng dạy
• Cả hai: có thể khai thác vấn đề thực tế

Có nên học thạc sĩ ngay sau văn bằng hai

Không có câu trả lời chung. Nếu văn bằng hai là để chuyển ngành, nên có thời gian làm việc trong ngành mới trước, để hiểu mình muốn chuyên sâu mảng nào. Thạc sĩ sẽ có ý nghĩa hơn khi bạn biết rõ câu hỏi muốn giải quyết.

Nếu công việc hiện tại yêu cầu thạc sĩ ngay và bạn đã rõ hướng, học tiếp sớm giúp tận dụng nhịp học đang có. Cân nhắc sức khoẻ, tài chính và gia đình sau một chặng học dài.

Chuẩn bị hồ sơ dự tuyển

Hồ sơ thường gồm bằng và bảng điểm đại học, minh chứng ngoại ngữ nếu có, lý lịch, giấy tờ khác theo thông báo. Một số trường yêu cầu bài luận, đề cương nghiên cứu sơ bộ hoặc phỏng vấn.

Với người có kinh nghiệm, hãy nêu rõ trong bài luận hoặc phỏng vấn: vấn đề thực tế bạn gặp, vì sao cần học thạc sĩ để giải quyết, bạn sẽ dùng kiến thức thế nào. Câu chuyện mạch lạc từ liên thông hay văn bằng hai đến thạc sĩ cho thấy bạn có định hướng.

• Bằng, bảng điểm
• Minh chứng ngoại ngữ
• Bài luận hoặc đề cương sơ bộ
• Xác nhận kinh nghiệm nếu được yêu cầu

Tránh trùng lặp chương trình

Một số người đăng ký thạc sĩ ở ngành gần như trùng nội dung với văn bằng hai vừa học, dẫn tới cảm giác học lại. Đọc kỹ chương trình thạc sĩ để chắc nó đi sâu hơn, có học phần và hướng mà bạn chưa có.

Ngược lại, chọn thạc sĩ quá xa cả hai bằng sẽ phải học bổ sung nhiều. Điểm cân bằng là ngành thạc sĩ nằm ở chỗ giao thoa, tận dụng cả hai nền tảng.

Lập kế hoạch thời gian và tài chính

Từ liên thông hoặc văn bằng hai lên thạc sĩ có thể là một chặng học nhiều năm liên tiếp. Lập kế hoạch chi phí, thời gian từng năm, bao gồm học bổ sung và ngoại ngữ.

Hỏi nơi làm việc về chính sách hỗ trợ học sau đại học. Tìm hiểu học bổng của trường dành cho học viên có thành tích. Dành khoảng nghỉ hợp lý giữa hai chặng nếu thấy cần để giữ sức.

Ba việc làm ngay hôm nay

Một, liệt kê các ngành thạc sĩ phù hợp với từng bằng bạn có. Hai, đọc thông báo tuyển sinh thạc sĩ mới nhất của hai đến ba trường, ghi điều kiện ngành phù hợp, học bổ sung, ngoại ngữ. Ba, kiểm tra trình độ ngoại ngữ hiện tại và lập kế hoạch luyện thi nếu cần.

Ba việc nhỏ này giúp bạn có bức tranh rõ trong một tuần, thay vì phân vân nhiều tháng.

Một ví dụ lộ trình

Anh Tuấn tốt nghiệp cao đẳng điện, đi làm bốn năm ở nhà máy rồi học liên thông lên kỹ sư điện theo hình thức vừa làm vừa học. Trong thời gian liên thông, anh chọn đề tài khoá luận về tiết kiệm năng lượng cho dây chuyền nơi mình làm. Sau khi tốt nghiệp, anh làm thêm hai năm, tích luỹ số liệu vận hành, đồng thời luyện ngoại ngữ đều đặn.

Khi dự tuyển thạc sĩ kỹ thuật điện định hướng ứng dụng, anh đã có sẵn một vấn đề thực tế, số liệu và đề cương sơ bộ. Ngành đúng nên không phải học bổ sung, ngoại ngữ đã chuẩn bị từ trước. Câu chuyện của anh không có gì đặc biệt, nhưng cho thấy mỗi chặng học đều chuẩn bị cho chặng sau: khoá luận liên thông thành nền cho đề án thạc sĩ, kinh nghiệm làm việc thành dữ liệu.

Bạn có thể vẽ lộ trình tương tự cho mình: chặng hiện tại, chặng tiếp theo, và một sản phẩm cụ thể của chặng này sẽ dùng cho chặng sau.

Câu hỏi thường gặp