Không ai có thể hợp pháp cam kết cho một thí sinh trúng tuyển đại học ngoài kết quả xét tuyển theo quy định. Quy trình tuyển sinh dựa trên dữ liệu thí sinh nộp, điểm thi, học bạ, các tiêu chí công bố trong đề án, và được xử lý qua hệ thống. Lời mời lo suất, chạy điểm, cam kết đỗ, xét tuyển nội bộ thường là lừa đảo để lấy tiền; nếu có thật thì là hành vi gian lận có thể bị xử lý cả người đưa lẫn người nhận. Cách tự bảo vệ là chỉ tin thông tin từ kênh chính thức và không bao giờ chuyển tiền để mua kết quả.
Thông tin tuyển sinh chính thức chỉ có trên website của trường, cổng thông tin của Bộ Giáo dục và Đào tạo và hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung. Khi nghi ngờ, xác minh trực tiếp với trường qua số điện thoại, email công bố trên website chính thức.
Vì sao cam kết đỗ không thể có thật
Tuyển sinh đại học hiện được tổ chức theo quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo và đề án của từng trường, công bố công khai. Thí sinh đăng ký nguyện vọng qua hệ thống, điểm và dữ liệu được đối chiếu, kết quả được xử lý theo thuật toán lọc ảo và công bố theo lịch. Rất nhiều khâu có kiểm tra chéo.
Trong khung đó, một cá nhân bên ngoài không có cách hợp pháp nào để đảm bảo kết quả cho người khác. Những người nhận lo thường dựa vào việc một tỷ lệ thí sinh sẽ đỗ tự nhiên, rồi nhận công; ai trượt thì viện lý do hoặc biến mất.
Các kịch bản thường gặp
Kẻ lừa đảo thay đổi kịch bản theo từng năm, nhưng có những mẫu lặp lại. Nhận diện được mẫu giúp bạn bình tĩnh khi gặp lời mời.
- Tự xưng người quen cán bộ tuyển sinh, có suất nội bộ
- Cam kết đỗ nếu nộp tiền trước, trượt hoàn tiền
- Hứa nâng điểm, sửa học bạ, sửa dữ liệu
- Bán suất xét tuyển bổ sung không công bố
- Mời học trước, xét tuyển sau, đóng tiền giữ chỗ
- Dùng giấy báo trúng tuyển giả mạo
Điểm chung: yêu cầu tiền trước, nói nhỏ, đề nghị giữ bí mật, gây áp lực thời gian.
Hệ quả pháp lý
Đưa tiền để can thiệp kết quả tuyển sinh, sửa học bạ, dùng giấy tờ giả là hành vi vi phạm pháp luật. Ngoài mất tiền, thí sinh có thể bị huỷ kết quả trúng tuyển, buộc thôi học khi bị phát hiện, kể cả nhiều năm sau, và người liên quan có thể bị xử lý theo quy định.
Nhiều gia đình nghĩ chỉ là bỏ tiền mua sự yên tâm. Thực tế đó là đánh cược tương lai của con vào một hành vi có thể bị phát hiện bất cứ lúc nào.
Dấu hiệu nhận diện
Người liên hệ không phải cán bộ trường xác minh được qua kênh chính thức. Họ đưa ra thông tin không có trong đề án tuyển sinh. Họ yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân. Họ khuyên đừng hỏi trường, đừng nói với ai. Họ tạo áp lực: suất sắp hết, phải quyết trong hôm nay.
Chỉ cần một dấu hiệu là đủ để dừng lại và xác minh. Nhiều dấu hiệu cùng lúc gần như chắc chắn là lừa đảo.
- Không xác minh được danh tính
- Thông tin không có trong đề án
- Tài khoản cá nhân
- Đề nghị giữ bí mật
- Áp lực thời gian
Xét tuyển bổ sung có thật nhưng công khai
Nhiều trường có đợt xét tuyển bổ sung khi còn chỉ tiêu. Đây là quy trình có thật, nhưng được thông báo công khai trên website trường và theo lịch chung, nộp hồ sơ qua kênh chính thức.
Kẻ lừa đảo hay lợi dụng chính khái niệm này: nói rằng có đợt bổ sung riêng, nội bộ. Nếu bạn nghe về đợt bổ sung, hãy vào website trường xem thông báo, gọi số điện thoại công bố để hỏi. Không có thông báo công khai thì không có đợt đó.
Giấy báo trúng tuyển giả
Một số trường hợp thí sinh nhận giấy báo trúng tuyển trông thật, có dấu, có chữ ký, kèm yêu cầu chuyển học phí trước ngày nhập học vào một tài khoản. Sau đó mới biết giấy báo là giả.
Kết quả trúng tuyển có thể tra cứu trên hệ thống chính thức và trang của trường. Thủ tục xác nhận nhập học thực hiện theo hướng dẫn chung. Học phí nộp theo hướng dẫn chính thức của trường, vào tài khoản đứng tên trường.
Nói chuyện với con và gia đình
Áp lực thi cử khiến cả thí sinh lẫn phụ huynh dễ bị lời mời hấp dẫn. Hãy thống nhất trong gia đình từ trước mùa tuyển sinh: chúng ta không mua kết quả, mọi thông tin phải xác minh qua kênh chính thức.
Nói với con rằng có nhiều con đường: nhiều trường, nhiều phương thức, xét tuyển bổ sung công khai, liên thông sau này, học nghề rồi học tiếp. Khi biết còn lựa chọn, gia đình bớt hoảng và ít bị lợi dụng.
Khi gặp lời mời
Không chuyển tiền, không gửi giấy tờ tuỳ thân, không gửi tài khoản đăng nhập hệ thống tuyển sinh. Ghi lại số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, nội dung tin nhắn. Liên hệ trường qua kênh chính thức để xác minh và báo cáo.
Nếu đã có giao dịch, xem bài hướng dẫn xử lý khi bị lừa tuyển sinh để biết cách giữ chứng cứ và báo cơ quan chức năng.
- Không chuyển tiền
- Không gửi giấy tờ, tài khoản
- Lưu chứng cứ
- Xác minh với trường
- Báo cơ quan chức năng nếu cần
Thay vì tìm đường tắt
Dành công sức cho những việc chắc chắn giúp tăng cơ hội: tìm hiểu kỹ các phương thức xét tuyển của nhiều trường, sắp xếp nguyện vọng hợp lý, chuẩn bị tốt các bài thi, chứng chỉ được dùng để xét, theo dõi lịch tuyển sinh chính thức.
Một chiến lược nguyện vọng hợp lý, có trường vừa sức và trường an toàn, có giá trị hơn mọi lời hứa lo suất.
Một tình huống minh hoạ
Một phụ huynh nhận cuộc gọi từ người tự xưng quen biết trong hội đồng tuyển sinh của một trường. Người này nói con chị thiếu chút điểm cho ngành mong muốn, nhưng còn vài suất bổ sung nội bộ, nếu chuyển một khoản tiền trong hôm nay sẽ được xếp vào. Người gọi nói đúng tên con, số báo danh, điểm thi, khiến chị tin.
Chị may mắn gọi cho người thân đang làm giáo viên. Người thân khuyên chị vào website trường xem thông báo, rồi gọi số điện thoại phòng tuyển sinh in trên đó. Phòng tuyển sinh xác nhận không có đợt bổ sung nào như vậy và cảnh báo đã có nhiều gia đình nhận cuộc gọi tương tự. Thông tin điểm thi của thí sinh có thể bị kẻ gian thu thập từ nhiều nguồn, nên việc họ biết đúng không chứng minh họ là người thật.
Bài học trong tình huống: dừng lại năm phút, gọi một người tin cậy, xác minh qua kênh chính thức. Năm phút đó đủ để tránh mất tiền và tránh dính vào hành vi vi phạm.
Câu hỏi thường gặp
Có ai cam kết được đỗ đại học không?
Không có cách hợp pháp; kết quả do quy trình xét tuyển công khai quyết định.
Xét tuyển bổ sung có thật không?
Có, nhưng được thông báo công khai trên website trường và nộp qua kênh chính thức.
Dấu hiệu lừa đảo chạy suất là gì?
Không xác minh được danh tính, tài khoản cá nhân, đề nghị giữ bí mật, áp lực thời gian.
Đưa tiền chạy suất có rủi ro gì?
Mất tiền, bị huỷ kết quả, buộc thôi học và có thể bị xử lý theo pháp luật.
Gặp lời mời thì làm gì?
Không chuyển tiền, lưu chứng cứ, xác minh với trường qua kênh chính thức.
