Bảo vệ thông tin cá nhân khi đăng ký tuyển sinh trực tuyến

Khi đăng ký xét tuyển trực tuyến, thí sinh cung cấp nhiều thông tin nhạy cảm: họ tên, ngày sinh, số định danh, điện thoại, email, điểm thi. Để bảo vệ, hãy chỉ nhập thông tin trên hệ thống chính thức, dùng mật khẩu mạnh riêng cho tài khoản tuyển sinh, không chia sẻ mã xác thực với ai, cảnh giác biểu mẫu khảo sát lạ hứa tư vấn hoặc quà tặng, và hạn chế đăng giấy tờ, kết quả lên mạng xã hội. Thông tin bị lộ là nguyên liệu cho các cuộc gọi lừa đảo mạo danh trường.

Thông tin tuyển sinh chính thức chỉ có trên website của trường, cơ quan quản lý giáo dục và cơ quan đại diện nước sở tại. Khi nghi ngờ, xác minh trực tiếp qua kênh liên hệ công bố chính thức.

Thông tin nào nhạy cảm

Số định danh cá nhân, ảnh căn cước, ngày sinh, số điện thoại, email, địa chỉ, số báo danh, điểm thi, tài khoản và mật khẩu hệ thống tuyển sinh, mã xác thực gửi về điện thoại. Kết hợp vài thông tin này, kẻ gian có thể giả mạo thí sinh, chiếm tài khoản, hoặc gọi điện thuyết phục gia đình chuyển tiền.

Hãy coi mỗi lần nhập thông tin là một quyết định: nơi này có cần thông tin đó không, nơi này có đáng tin không. Hệ thống chính thức cần thông tin để xét tuyển; một biểu mẫu khảo sát của trung tâm lạ thì không cần số định danh của bạn.

• Số định danh, ảnh giấy tờ
• Ngày sinh, địa chỉ
• Điện thoại, email
• Số báo danh, điểm thi
• Tài khoản, mật khẩu, mã xác thực

Tài khoản và mật khẩu

Tài khoản trên hệ thống tuyển sinh dùng để đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng, xác nhận nhập học. Mất tài khoản có thể dẫn tới bị thay đổi nguyện vọng ngoài ý muốn, hoặc lỡ các bước quan trọng. Hậu quả này khó sửa vì hệ thống có lịch cố định.

Dùng mật khẩu dài, khó đoán, không trùng mật khẩu mạng xã hội. Không lưu mật khẩu trên máy tính dùng chung ở quán net hay thư viện. Không nhờ người lạ, kể cả người tự xưng tư vấn viên, đăng nhập hộ. Nếu nhờ thầy cô hỗ trợ, ngồi cạnh và tự nhập mật khẩu, đổi mật khẩu sau đó.

Mã xác thực là chìa khoá

Mã xác thực gửi qua tin nhắn hoặc email là lớp bảo vệ cuối cùng. Không cán bộ trường, ngân hàng hay cơ quan nào cần bạn đọc mã này qua điện thoại. Ai hỏi mã, người đó đang cố chiếm tài khoản của bạn.

Nếu nhận được mã xác thực mà bạn không yêu cầu, có thể ai đó đang thử đăng nhập. Đổi mật khẩu ngay, kiểm tra thông tin tài khoản, báo bộ phận hỗ trợ của hệ thống nếu thấy bất thường.

Biểu mẫu thu thập dữ liệu

Mùa tuyển sinh có nhiều biểu mẫu trực tuyến hứa tư vấn chọn ngành miễn phí, dự đoán điểm chuẩn, tặng tài liệu, bốc thăm quà, đổi lấy thông tin cá nhân. Một số là hoạt động tiếp thị bình thường, một số là thu thập dữ liệu để bán hoặc lừa đảo.

Trước khi điền, xem ai đứng sau biểu mẫu, họ dùng dữ liệu làm gì, có chính sách bảo vệ dữ liệu không. Chỉ điền thông tin tối thiểu. Không bao giờ điền số định danh, ảnh giấy tờ, mật khẩu vào biểu mẫu khảo sát.

• Ai đứng sau biểu mẫu
• Dữ liệu dùng làm gì
• Chỉ điền tối thiểu
• Không điền giấy tờ, mật khẩu

Mạng xã hội và nhóm chat

Nhóm chat tân sinh viên, nhóm ôn thi rất hữu ích nhưng cũng là nơi kẻ gian trà trộn. Họ đóng vai anh chị khoá trên, cán bộ hỗ trợ, nhắn riêng mời làm thủ tục, đóng phí, nhận học bổng.

Nhóm chính thức thường được trường công bố trên website hoặc trong giấy báo nhập học. Cảnh giác với tin nhắn riêng chủ động. Không gửi ảnh giấy tờ trong nhóm. Không đăng giấy báo trúng tuyển, bảng điểm mà không che thông tin cá nhân.

Thiết bị và mạng

Cập nhật hệ điều hành và trình duyệt. Chỉ cài ứng dụng từ kho ứng dụng chính thức. Không cài ứng dụng lạ theo yêu cầu của người tự xưng hỗ trợ tuyển sinh; ứng dụng giả có thể đọc tin nhắn, lấy mã xác thực.

Hạn chế đăng nhập tài khoản quan trọng qua mạng không dây công cộng không rõ nguồn. Nếu phải dùng máy công cộng, đăng xuất sau khi dùng và không lưu mật khẩu.

Phụ huynh cũng cần cảnh giác

Kẻ gian thường gọi cho phụ huynh vì cho rằng phụ huynh ít quen thủ tục trực tuyến và sẵn sàng chi tiền vì con. Họ dùng thông tin thí sinh bị lộ để thuyết phục.

Trong gia đình, thống nhất: mọi yêu cầu liên quan tuyển sinh, nhập học, học phí đều được kiểm tra lại với con và với website chính thức. Lưu sẵn số điện thoại chính thức của trường để gọi xác minh nhanh.

Khi nghi ngờ bị lộ thông tin

Đổi mật khẩu các tài khoản liên quan, bật xác thực hai lớp nếu có. Kiểm tra nguyện vọng, thông tin trên hệ thống tuyển sinh. Báo trường và bộ phận hỗ trợ hệ thống nếu có thay đổi lạ.

Cảnh báo người thân về khả năng nhận cuộc gọi mạo danh. Theo dõi tài khoản ngân hàng. Nếu thông tin bị sử dụng để lừa đảo, trình báo cơ quan công an kèm chứng cứ.

• Đổi mật khẩu
• Kiểm tra nguyện vọng, hồ sơ
• Báo trường, bộ phận hỗ trợ
• Cảnh báo người thân
• Trình báo nếu bị lợi dụng

Danh sách thói quen an toàn

Tự gõ địa chỉ hệ thống chính thức. Mật khẩu mạnh, riêng biệt. Không chia sẻ mã xác thực. Không điền giấy tờ vào biểu mẫu lạ. Che thông tin khi đăng mạng xã hội. Xác minh mọi yêu cầu chuyển tiền qua kênh chính thức.

Sáu thói quen này áp dụng không chỉ cho mùa tuyển sinh mà cho cả bốn năm đại học và về sau. Bắt đầu từ bây giờ là cách tốt nhất để bảo vệ chính mình trong môi trường số.

Một tình huống minh hoạ

Một nam sinh lớp mười hai điền biểu mẫu nhận tài liệu ôn thi miễn phí, kèm số điện thoại, ngày sinh, trường học. Vài tuần sau, khi kết quả thi được công bố, mẹ bạn nhận cuộc gọi từ người tự xưng cán bộ một trường đại học, đọc đúng tên con, ngày sinh, trường cấp ba, báo con trúng tuyển diện ưu tiên và cần chuyển phí giữ chỗ trong ngày.

Người mẹ nghi ngờ vì con chưa đăng ký trường đó, liền hỏi con và vào website trường kiểm tra. Không có thông báo nào. Gia đình nhận ra thông tin trên biểu mẫu tài liệu miễn phí rất có thể đã bị thu thập và dùng lại. Bạn nam sau đó đổi mật khẩu các tài khoản, báo cho nhóm lớp để mọi người cảnh giác.

Bài học: một biểu mẫu tưởng vô hại có thể là mắt xích đầu tiên của một vụ lừa vài tuần sau. Thông tin đã đưa ra thì khó lấy lại, nên cân nhắc trước khi điền luôn rẻ hơn xử lý sau.

Câu hỏi thường gặp