Thạc sĩ định hướng nghiên cứu hay ứng dụng: chọn theo đích đến, không theo tên gọi

Chương trình thạc sĩ định hướng nghiên cứu tập trung vào phương pháp nghiên cứu và kết thúc bằng luận văn có đóng góp khoa học, phù hợp với người muốn làm giảng viên, nghiên cứu viên hoặc học tiếp tiến sĩ. Chương trình định hướng ứng dụng tập trung vào giải quyết vấn đề thực tiễn trong nghề, thường kết thúc bằng đề án hoặc dự án ứng dụng, phù hợp với người muốn nâng cao năng lực chuyên môn trong công việc. Chọn đúng định hướng quan trọng hơn chọn tên trường.

Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ thạc sĩ do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành và có thể được sửa đổi; mỗi cơ sở đào tạo cụ thể hoá trong thông báo tuyển sinh của mình. Luôn đối chiếu với văn bản hiện hành.

Mục tiêu khác nhau từ đầu

Định hướng nghiên cứu nhằm đào tạo người có khả năng phát hiện và giải quyết vấn đề khoa học, tạo ra tri thức mới ở mức độ phù hợp trình độ thạc sĩ. Định hướng ứng dụng nhằm đào tạo người vận dụng kiến thức chuyên sâu vào giải quyết vấn đề thực tế của tổ chức, doanh nghiệp, cộng đồng.

Hai định hướng không hơn kém nhau; chúng phục vụ hai mục tiêu khác nhau. Câu hỏi đúng là sau hai năm, bạn muốn làm được gì.

Nếu câu trả lời là viết bài báo khoa học, giảng dạy đại học, xin học bổng tiến sĩ, định hướng nghiên cứu là lựa chọn tự nhiên. Nếu câu trả lời là quản lý dự án tốt hơn, giải quyết bài toán của doanh nghiệp, thăng tiến trong nghề, định hướng ứng dụng thường phù hợp hơn.

Cấu trúc chương trình

Chương trình nghiên cứu có nhiều học phần về phương pháp luận, thống kê, viết khoa học, seminar, và khối lượng luận văn lớn. Chương trình ứng dụng có nhiều học phần chuyên môn sâu, tình huống, dự án, thực tập hoặc chuyên đề thực tế.

Đọc chương trình đào tạo chi tiết để thấy tỷ lệ này, giống như khi chọn ngành đại học.

• Nghiên cứu: phương pháp luận, seminar, luận văn lớn
• Ứng dụng: chuyên môn sâu, tình huống, dự án
• So sánh tỷ lệ tín chỉ từng khối
• Hình thức tốt nghiệp

Luận văn hay đề án

Luận văn của định hướng nghiên cứu đòi hỏi câu hỏi nghiên cứu rõ ràng, tổng quan tài liệu, phương pháp chặt chẽ và kết quả có giá trị khoa học. Một số cơ sở khuyến khích hoặc yêu cầu công bố kết quả.

Đề án hoặc dự án của định hướng ứng dụng thường giải một vấn đề cụ thể của một tổ chức, với phân tích hiện trạng, giải pháp và đánh giá khả thi. Người đang đi làm thường chọn vấn đề ngay tại nơi làm việc của mình.

Học tiếp tiến sĩ

Định hướng nghiên cứu là con đường thuận lợi để học tiến sĩ vì bạn đã được rèn phương pháp và có thể có công bố. Người tốt nghiệp định hướng ứng dụng vẫn có thể học tiến sĩ, nhưng thường cần bổ sung kinh nghiệm nghiên cứu hoặc công bố theo yêu cầu của cơ sở đào tạo tiến sĩ.

Nếu bạn còn phân vân giữa đi làm và học thuật, hỏi cơ sở đào tạo tiến sĩ bạn quan tâm về điều kiện cụ thể với người từ chương trình ứng dụng.

• Nghiên cứu: lối đi thẳng tới tiến sĩ
• Ứng dụng: có thể cần bổ sung nghiên cứu
• Hỏi điều kiện cụ thể của cơ sở tiến sĩ
• Công bố khoa học là lợi thế

Ai hợp định hướng nghiên cứu

Người thích đọc tài liệu khoa học, kiên nhẫn với câu hỏi chưa có lời đáp, thích viết, chấp nhận thời gian làm luận văn dài và có thể không có kết quả như kỳ vọng ngay. Người có định hướng làm giảng viên, nghiên cứu viên.

Nếu bạn đã có ý tưởng nghiên cứu và tìm được người hướng dẫn phù hợp từ trước, định hướng nghiên cứu sẽ hiệu quả hơn nhiều.

Ai hợp định hướng ứng dụng

Người đang đi làm muốn nâng cao năng lực, người muốn chuyển sang vị trí quản lý, người muốn hệ thống hoá kinh nghiệm thực tế thành kiến thức bài bản. Những người này thường có sẵn bài toán thực tế để làm đề án.

Chương trình ứng dụng cũng thường có lịch học thuận tiện hơn cho người đi làm, nhưng vẫn đòi hỏi cam kết thời gian nghiêm túc.

• Đang đi làm, muốn nâng năng lực
• Hướng tới vị trí quản lý
• Có sẵn bài toán thực tế
• Cần lịch học linh hoạt

Văn bằng và giá trị sử dụng

Văn bằng thạc sĩ của hai định hướng đều là văn bằng trình độ thạc sĩ theo quy định. Một số vị trí, như giảng dạy đại học hoặc xét tuyển tiến sĩ, có thể xem xét thêm định hướng và kết quả nghiên cứu.

Hỏi rõ phụ lục văn bằng hoặc bảng điểm có ghi định hướng không, và tìm hiểu yêu cầu của vị trí bạn nhắm tới.

Câu hỏi để tự chọn

Sau tốt nghiệp, mình muốn làm việc ở đâu, vị trí gì? Mình có muốn học tiến sĩ trong năm năm tới không? Mình thích viết nghiên cứu hay thích giải bài toán thực tế? Mình có bao nhiêu thời gian mỗi tuần cho việc học? Nơi làm việc có hỗ trợ không?

Trả lời trung thực năm câu hỏi này thường cho câu trả lời rõ ràng về định hướng.

Một tình huống so sánh

Hai kỹ sư cùng ngành xây dựng, một người muốn làm giảng viên, một người muốn làm giám đốc dự án. Người thứ nhất chọn định hướng nghiên cứu, làm luận văn về vật liệu mới, có bài báo và dự định học tiến sĩ. Người thứ hai chọn định hướng ứng dụng, làm đề án tối ưu tiến độ cho dự án đang tham gia, áp dụng ngay vào công việc.

Cả hai đều chọn đúng vì chọn theo đích đến của mình, không theo việc định hướng nào nghe có vẻ cao hơn.

Chi phí và thời gian của hai định hướng

Thời gian đào tạo chuẩn của cả hai định hướng thường tương đương nhau theo quy định, nhưng thực tế định hướng nghiên cứu hay kéo dài hơn vì luận văn đòi hỏi thu thập dữ liệu, thí nghiệm hoặc khảo sát công phu, đôi khi phải làm lại khi kết quả không như mong đợi. Định hướng ứng dụng thường bám sát tiến độ hơn nếu đề án gắn với công việc đang làm.

Về chi phí, ngoài học phí, định hướng nghiên cứu có thể phát sinh chi phí thí nghiệm, khảo sát, dự hội thảo, công bố. Một số phòng thí nghiệm có đề tài tài trợ cho học viên tham gia, giúp giảm chi phí và có thêm kinh nghiệm. Định hướng ứng dụng có thể được nơi làm việc hỗ trợ học phí nếu đề án phục vụ trực tiếp cho tổ chức.

Hãy hỏi cơ sở đào tạo tỷ lệ học viên tốt nghiệp đúng hạn của từng định hướng, và hỏi người hướng dẫn tiềm năng về nguồn kinh phí cho đề tài.

• Nghiên cứu dễ kéo dài vì luận văn
• Ứng dụng bám tiến độ nếu gắn công việc
• Chi phí thí nghiệm, khảo sát, công bố
• Hỗ trợ từ đề tài hoặc nơi làm việc

Câu hỏi thường gặp