Đọc chương trình đào tạo trước khi đặt nguyện vọng: năm điều cần tìm

Trước khi đặt một ngành vào danh sách nguyện vọng, hãy đọc chương trình đào tạo chi tiết của ngành đó tại từng trường: danh sách môn học theo học kỳ, số tín chỉ thực hành, môn tự chọn, chuẩn đầu ra và yêu cầu thực tập. Đây là tài liệu duy nhất cho biết bốn năm của bạn trông như thế nào, và hai trường cùng tên ngành thường khác nhau đáng kể.

Phần lớn các trường công bố chương trình đào tạo trên website, trong mục đào tạo hoặc trong đề án tuyển sinh. Nếu không tìm thấy, bạn hoàn toàn có thể hỏi bộ phận tuyển sinh. Dưới đây là năm điều nên tìm và cách đọc chúng cho đúng.

Khối kiến thức và cách chia tín chỉ

Chương trình đại học thường chia thành khối giáo dục đại cương, khối cơ sở ngành và khối chuyên ngành. Khối đại cương gồm các môn chung như lý luận chính trị, ngoại ngữ, toán, giáo dục thể chất. Khối cơ sở ngành là nền tảng của lĩnh vực, còn khối chuyên ngành là phần bạn đi sâu vào một hướng cụ thể. Tỷ lệ giữa các khối cho biết chương trình nặng nền tảng hay nặng chuyên môn.

Hãy nhìn xem khối chuyên ngành bắt đầu từ học kỳ nào. Nếu đến năm ba bạn mới chạm vào môn chuyên ngành đầu tiên, hai năm đầu sẽ chủ yếu là nền tảng. Điều này không xấu, nhưng bạn cần biết để không thất vọng khi năm nhất toàn môn chung.

• Khối đại cương: các môn chung bắt buộc
• Khối cơ sở ngành: nền tảng của lĩnh vực
• Khối chuyên ngành: hướng đi sâu
• Học kỳ bắt đầu môn chuyên ngành đầu tiên

Tỷ lệ thực hành và phòng thí nghiệm

Với các ngành kỹ thuật, khoa học và sức khoẻ, tỷ lệ tín chỉ thực hành là chỉ số quan trọng. Đọc xem có bao nhiêu học phần thí nghiệm, đồ án, thực tập xưởng, và chúng rải đều hay dồn vào cuối khoá. Một chương trình có đồ án môn học mỗi năm giúp sinh viên làm ra sản phẩm sớm, thay vì đến năm cuối mới lần đầu làm một việc trọn vẹn.

Với các ngành kinh tế, xã hội, hãy tìm các học phần dự án, nghiên cứu tình huống, kiến tập doanh nghiệp. Tên học phần thường nói lên nhiều điều: một môn có chữ “thực hành”, “đồ án”, “dự án” hay “kiến tập” là dấu hiệu chương trình có đầu tư vào việc làm thật.

Môn tự chọn và hướng chuyên sâu

Môn tự chọn cho biết mức độ linh hoạt của chương trình. Một chương trình có nhiều nhóm môn tự chọn theo hướng chuyên sâu cho phép bạn điều chỉnh khi đã hiểu ngành hơn ở năm hai, năm ba. Ngược lại, chương trình gần như toàn môn bắt buộc phù hợp với người đã chắc chắn hướng đi.

Hãy xem các hướng chuyên sâu có thật sự mở lớp mỗi năm không. Có những hướng được ghi trong chương trình nhưng chỉ mở khi đủ số sinh viên đăng ký. Câu hỏi này đáng hỏi trực tiếp với khoa hoặc với sinh viên khoá trên.

• Số nhóm môn tự chọn theo hướng chuyên sâu
• Thời điểm được chọn hướng
• Điều kiện mở lớp của từng hướng
• Khả năng học môn của ngành khác

Chuẩn đầu ra: tốt nghiệp xong làm được gì

Chuẩn đầu ra mô tả những gì sinh viên phải đạt khi tốt nghiệp: kiến thức, kỹ năng, mức tự chủ và trách nhiệm, thường kèm yêu cầu ngoại ngữ và tin học. Đọc phần này để biết trường kỳ vọng gì ở bạn, đặc biệt là chuẩn ngoại ngữ đầu ra, vì nhiều sinh viên chậm tốt nghiệp chỉ vì thiếu chứng chỉ ngoại ngữ.

Chuẩn đầu ra cũng thường liệt kê vị trí việc làm sau tốt nghiệp. Danh sách này mang tính định hướng, nhưng giúp bạn đối chiếu với câu hỏi “mình muốn làm việc gì” đã đặt ra lúc chọn ngành.

Thực tập và liên kết doanh nghiệp

Xem chương trình có học phần thực tập bắt buộc không, kéo dài bao lâu, vào năm nào, và trường có danh sách doanh nghiệp hợp tác hay để sinh viên tự tìm. Thực tập là cầu nối quan trọng nhất giữa trường và việc làm đầu tiên.

Một số chương trình có học kỳ doanh nghiệp, nơi sinh viên làm việc toàn thời gian tại một công ty trong một học kỳ. Đây là trải nghiệm đáng giá, nhưng cũng làm thay đổi lịch học và có thể kéo dài thời gian tốt nghiệp nếu không sắp xếp tốt.

• Thực tập bắt buộc hay tự chọn
• Thời lượng và thời điểm thực tập
• Danh sách doanh nghiệp hợp tác
• Học kỳ doanh nghiệp nếu có

So sánh hai trường cùng tên ngành

Khi đặt hai chương trình cạnh nhau, đừng chỉ so tổng số tín chỉ. Hãy so cụ thể: môn chuyên ngành đầu tiên ở học kỳ nào, bao nhiêu đồ án, có thực tập bắt buộc không, chuẩn ngoại ngữ đầu ra là gì, các hướng chuyên sâu có mở thật không. Một bảng so sánh năm dòng là đủ thấy khác biệt.

Điều quan trọng là chọn chương trình hợp với cách bạn học. Người thích lý thuyết và nghiên cứu hợp chương trình nặng nền tảng. Người muốn đi làm sớm hợp chương trình nhiều đồ án và thực tập. Không có chương trình tốt nhất cho mọi người.

Hỏi ai khi chương trình khó hiểu

Bộ phận tuyển sinh trả lời được các câu hỏi về điều kiện xét tuyển và học phí. Khoa quản lý ngành trả lời tốt hơn về nội dung môn học và hướng chuyên sâu. Sinh viên khoá trên cho bạn góc nhìn thật nhất về cách chương trình vận hành ngoài giấy tờ.

Ngày hội tư vấn tuyển sinh và các buổi mở cửa tham quan trường là dịp tốt để hỏi cả ba nhóm cùng lúc. Hãy chuẩn bị sẵn câu hỏi từ năm điều ở trên để buổi tư vấn đi vào chi tiết thay vì nghe giới thiệu chung.

Một ví dụ đọc chương trình trong mười lăm phút

Giả sử bạn đang cân nhắc ngành kỹ thuật phần mềm ở hai trường. Mở chương trình của trường thứ nhất, bạn thấy môn lập trình đầu tiên ở học kỳ một, đồ án môn học ở mỗi năm, thực tập tám tuần vào hè năm ba và ba hướng chuyên sâu chọn ở năm ba. Trường thứ hai bắt đầu lập trình từ học kỳ hai, chỉ có một đồ án lớn cuối khoá nhưng có học kỳ doanh nghiệp mười lăm tuần ở năm bốn.

Không trường nào hơn tuyệt đối. Nếu bạn thích được làm sản phẩm đều đặn và cần thời gian tìm hướng, trường thứ nhất hợp hơn. Nếu bạn muốn trải nghiệm làm việc toàn thời gian trước khi tốt nghiệp, trường thứ hai có lợi thế. Mười lăm phút đọc chương trình đã cho bạn một lý do cụ thể để xếp thứ tự nguyện vọng, thay vì dựa vào tên tuổi.

• Ghi học kỳ có môn chuyên ngành đầu tiên
• Đếm số đồ án và thực tập
• Ghi chuẩn ngoại ngữ đầu ra
• Ghi số hướng chuyên sâu và thời điểm chọn

Câu hỏi thường gặp